“Dagbesteding voor hoogopgeleide ouderen”

Joke Wubben, programmacoördinator en Erica de Jongste, assistent-programmacoördinator Ontmoetingscentrum Vermeertoren

Ook hoogopgeleide of hoogbegaafde ouderen kunnen geheugenproblemen krijgen. Veel van deze mensen voelen zich alleen niet thuis bij een reguliere dagbesteding. Bij Pieter van Foreest is de Mondriaangroep gestart met specifieke activiteiten voor hoger opgeleide ouderen.

De Mondriaangroep komt samen in Ontmoetingscentrum Vermeertoren in Delft en Ontmoetingscentrum Pijnacker. De ontmoetingscentra bieden hulp, informatie en advies aan mensen die vergeetachtig zijn, moeite hebben met dingen van alledag of met het begrijpen van anderen. Ontmoetingscentrum Vermeertoren heeft vier huiskamers, waarvan Mondriaan er een is. Deze huiskamer is speciaal voor mensen met dementie of cognitieve problemen die hoog zijn opgeleid en/of hoogbegaafd zijn. De activiteiten sluiten goed aan bij interesses en behoeften van deze bezoekers, bijvoorbeeld praten over kunst en cultuur of in beweging komen.

Joke Wubben, programmacoördinator en leidinggevende in Ontmoetingscentrum Vermeertoren, en Erica de Jongste, assistent-programmacoördinator, zijn vanaf het begin betrokken bij de Mondriaangroep. Omdat ze zagen dat er een groep mensen afhaakte bij het reguliere activiteitenaanbod zochten ze naar een nieuwe vorm. Ze inventariseerden of er mensen geïnteresseerd waren om deel te nemen aan een groep voor hoger opgeleiden. Zes personen zijn in september 2017 gestart in de Mondriaangroep. Het was nog even zoeken naar de juiste aanpak, maar na een half jaar draaide er op drie dagen per week een groep (10 personen per groep) en na een jaar vijf dagen per week. Joke en Erica zijn zeer trots op het werk dat wordt verzet op de Mondriaangroep en op het resultaat. Ze vertellen: 'Het is heel leuk, maar ook heel hard werken. De groep is zo divers wat betreft dementieniveau en het is belangrijk dat in de gesprekken de vragen zo worden gesteld dat mensen het begrijpen en alle deelnemers erbij betrokken blijven. Dat kost veel energie, maar levert zoveel op.'

Onderscheidende activiteiten
Elk activiteitenprogramma heeft een bepaalde structuur en er komen verschillende activiteiten aan bod. Het doel van de Mondriaangroep is dat de cliënten een positief zelfbeeld blijven houden, dat ze sociale contacten blijven houden en nog worden uitgedaagd. De medewerkers verstaan de kunst om gespreksleider te zijn en ervoor te zorgen dat alle deelnemers aan bod komen in een gesprek. Ze laten de mensen in hun waarde en laten ze vertellen wat hen bezighoudt. Zo ontstaan er boeiende gesprekken, waarin de verteller zich gehoord voelt en groeit in die rol. Verder is er veel aandacht voor beweging: er is psychomotorische therapie op muziek, er wordt veel gewandeld en een aantal cliënten gaat zwemmen.

Op de Mondriaangroep staat bijna de hele dag muziek aan, voornamelijk klassieke muziek. De muziek dient niet alleen als achtergrond, maar wordt ook ingezet om de mensen in beweging te krijgen. Niet alleen letterlijk bewegen, maar ook door er over te praten. Daarnaast wordt er veel aandacht besteed aan kunst en cultuur. Computer, beamer en boeken worden gebruikt om thema's of documentaires te bespreken en er is een kunstkast, waarvan de voorwerpen worden besproken. Bij de Mondriaangroep zijn ook vrijwilligers actief die lezingen verzorgen over allerlei onderwerpen. De bezoekers zien altijd uit naar die lezingen en genieten ervan. Elke maand is er de geheugensteungroep, waar begeleiders de cliënten zoveel mogelijk ondersteunen in het ziekte-inzicht en acceptatie. Hoewel ziekte-inzicht vanwege de geheugenstoornissen vaak gering of afwezig is, zijn de mensen zeer geïnteresseerd in het kennisaspect van de aandoening en 'smullen' ze van de uitleg over de Alzheimer-eiwitten en anatomie.

Zorg voor de mantelzorgers
Naast begeleiding van de cliënten zijn er ook activiteiten voor mantelzorgers. Mantelzorgers blijven over het algemeen zo lang mogelijk voor hun partner zorgen. Die zorg heeft grote impact op iemands sociale en werkzame leven. Voor hen zijn er gespreksgroepen en is er lotgenotencontact. Mantelzorgers geven aan dat hun partner steeds heel voldaan thuiskomt na een dag in het ontmoetingscentrum. Zelfs als de dementie al in een dusdanig stadium is dat mensen niet meer actief aan de activiteiten kunnen deelnemen, mogen ze blijven komen als ze dat prettig vinden. Joke en Erica geven aan: 'Wij houden het vol zolang de mantelzorger het volhoudt.'

Procedure
Wanneer mensen geïnteresseerd zijn in deelname aan de dagbesteding in het ontmoetingscentrum kunnen ze vrijblijvend komen kijken of een dagje meedraaien. Met de mensen die gaan deelnemen aan het activiteitenaanbod van het ontmoetingscentrum wordt een vragenlijst doorgenomen om de begeleiding goed vorm te kunnen geven. Het betreft zaken zoals school, werk, hobby's, huwelijk en kinderen. De informatie helpt om activiteiten en onderwerpen nog passender te maken, en ook bij het aanknopen van een gesprek. Om in aanmerking te komen voor deelname aan de Mondriaangroep moet er sprake zijn van geheugenproblemen en is een indicatie van WMO, Wlz of PGB nodig. Deze indicatie kan door medewerkers van Pieter van Foreest voor de (potentiële) cliënten worden aangevraagd.

 

Bron: Tijdschrift TPO - De Praktijk, uitgave 5/2019

Pas jij bij Pieter van Foreest?

Vind je vacature

Samen, jezelf zijn, boven verwachting

Wij vinden dat iedereen zichzelf moet kunnen zijn. Het leven leiden dat je zelf wilt. Gelukkig zijn zoals je daar zelf of samen naar streeft. Dat is de grootste rijkdom voor mensen. Oók als je hulp en ondersteuning nodig hebt.

Daarvoor werken we samen. Want alleen samen met de cliënt, familie, mantelzorgers, collega’s, vrijwilligers, buurtgenoten en samenwerkingspartners kunnen we hét verschil maken en de gewone dingen boven verwachting goed doen.